X
تبلیغات
زولا

آرمان عدالت

عدالت در اندیشه شهید صدر(1)

بر خلاف اندیشمندان نظام اقتصاد سرمایه داری که گفتمان حاکم بر اندیشه های آنان گفتمان غیر وحیانی و سکولار است، در اندیشه های شهید صدر به ملاحظات وحیانی در تعیین اهداف و آرمان ها توجه می شود. شهید صدر عدالت اجتماعی را از ارکان اقتصاد اسلامی می شمارد، و آن را بر دو اصل تامین اجتماعی و توازن اجتماعی مبتنی می داند(اقتصادنا:304)
1- تامین اجتماعی، که مبنای فکری آن بر پایه دو اصل فقهی- اقتصادی استوار می باشد. در این راستا دولت در درجه اول باید فرصت های شغلی را برای همه فراهم نماید، و در صورتی که افرادی عاجز از کسب و کار باشند، تامین اجتماعی افراد به عهده ملت و دولت است.
1. 1. تکافل عام(کفالت همگانی)
عبارت است از کفالت همگانی، و مسئولیت متقابل افراد در جامعه اسلامی نسبت به تامین نیازهای اساسی یکدیگر. در این زمینه دولت نیز علاوه بر وظایف مستقیمی که دارد بر اجرای احکام اسلام نیز نظارت دارد، و در مواردی موظف است که افراد را به رعایت تکالیف قانونیشان الزام نماید، مثلا در حوادث طبیعی مثل سیل و زلزله و... در صورت کوتاهی مردم در کمک به حادثه دیدگان، می تواند آنها را به انجام تکالیفشان الزام نماید(نمازی،1382: 334). مبنای نظری این تکلیف اصل برادری اسلامی است و از این نظر تکلیف سنگینی متوجه ثروتمندان مسلمان است. بر این اساس ثروتمندان با وجود فقر در جامعه باید به معیشت متعارف بسنده کنند و کمک به فقرا را در صدر وظایف خود قرار دهند. روشن است که بعد از رفع فقر از جامعه اسلامی، ثروتمندان می توانند بر دایره مصارف خود بیفزایند(ادامه دارد)